Zonnepaneelscherven na een brand

Als zonnepanelen getroffen worden bij een brand, kunnen de lichte zonnecelscherven zich in de omgeving verspreiden. Hoe ver de scherven in de omgeving terecht kunnen komen, hangt af van de omvang van de brand, het aantal zonnepanelen en de weersomstandigheden. Meestal komen de zonnecelscherven in de directe omgeving terecht. Maar als bijvoorbeeld een grote loods vol met zonnepanelen in brand staat, kunnen de scherven zich verspreiden over een grote afstand (tot enkele kilometers). In tegenstelling tot zonnecelscherven verspreiden glasscherven zich zeer beperkt. Dit komt omdat het glas zwaarder is.  

• Laat de zonnepanelen plaatsen door een erkende installateur.
• Laat de zonnepanelen na montage controleren door een gecertificeerd bedrijf (een ander bedrijf dan de installateur).
• Laat regelmatig de status van de panelen en de omvormer controleren door een expert.
• Breng bijvoorbeeld een wering rondom de zonnepanelen aan, om te voorkomen dat dieren (vogels) tussen het dak en de panelen kunnen komen. Dieren kunnen schade toebrengen aan de bedrading of ervoor zorgen dat er geen ventilatie meer onder het zonnepaneel mogelijk is, waardoor deze (te) warm kan worden.
• Zorg voor onbrandbare dakisolatie die luchtcirculatie toelaat. Dan wordt het isolatiemateriaal minder snel heet.
• De omvormer kan warm worden, houd deze daarom rondom vrij. Zorg dus dat de omvormer geen contact maakt met andere materialen.
• Controleer regelmatig of de zonnepanelen nog heel zijn. Doe dat zeker na een hagelbui, storm of onweer.

• Zonnepaneeldeeltjes in je tuin of de omgeving rondom je huis/bedrijf kun je gewoon zelf opruimen. Maar doe dat met handschoenen (tuin-, schilder- of werkhandschoenen) aan. Heb je geen handschoenen? Ben dan voorzichtig met de scherpe deeltjes.
• Breek de zonnepaneeldeeltjes niet in kleinere stukken.
• Gooi de zonnepaneeldeeltjes weg bij het restafval.
• Was na het opruimen altijd je handen met warm water en zeep. Zo blijven eventuele splinters niet achter op je handen.
• Zorg dat kinderen niet spelen in deze omgeving totdat alles is opgeruimd. Je moet zonnepaneeldeeltjes niet in je lichaam krijgen.   
• Laat (huis)dieren niet door de zonnepaneeldeeltjes lopen en voorkom dat zij dit opeten.
• Was groenten uit de moestuin extra goed, de zonnepaneeldeeltjes kunnen ook hier terechtkomen. Let hierbij extra op dat ook de kleine splintertjes zijn weggespoeld voordat de groente wordt gegeten. 

Er zijn twee soorten zonnepaneeldeeltjes: zonnecelscherven en glasscherven. 

• Zonnecelscherven zijn dunne, heel lichte, (vaak) glanzende plaatjes. Een zonnecelscherf is overal even dun (dunner dan 1 mm).
• De glasscherven van zonnepanelen zijn dikker en zwaarder dan zonnecelscherven. Je kunt meestal goed zien dat het glas is en ze hebben scherpe randen. Glasscherven van zonnepanelen zijn meestal in de directe omgeving te vinden van de plek waar de brand was.

• Zonnecelscherven kunnen kleine verwondingen veroorzaken aan de huid. Het risico door snijden met zonnecelscherven is echter zeer klein. Dit komt omdat zonnecelscherven minder scherp zijn dan glasscherven. Het RIVM heeft hier ook onderzoek naar gedaan:: Stoffen die vrijkomen bij brand met zonnepanelen niet gevaarlijker voor gezondheid dan bij gewone branden | RIVM.
• Als je de scherven per ongeluk opeet, kunnen je maag of darmen beschadigd raken. Dat is vooral een risico voor kleine kinderen die eerder geneigd zijn dingen in de mond stoppen. Of je krijgt de zonnepaneeldeeltjes binnen, omdat ze op gewassen uit je moestuin terecht zijn gekomen.
• Zonnepaneeldeeltjes kunnen gevaarlijk zijn voor dieren. Grazende dieren kunnen de scherven inslikken. Daardoor kunnen ze gewond raken (bijvoorbeeld aan de maag).
• Als je de scherven breekt, is er een heel kleine kans dat er splinters in je ogen komen of dat je splinters inademt.

• Je kunt zelf zonnepaneeldeeltjes opruimen, bijvoorbeeld in de tuin of op de oprit.
• Je kunt de zonnepaneeldeeltjes opvegen met een veger en blik, of met de handen oppakken. Wanneer je scherven met je handen oppakt, is het verstandig handschoenen te gebruiken (bijvoorbeeld tuin-, schilder- of werkhandschoenen).
• Was je handen als je klaar bent met opruimen.
• De zonnepaneeldeeltjes kun je bij het restafval gooien.
• Breek de scherven niet in kleinere stukken.
• Verwijder zonnepaneeldeeltjes uit het gras. Als je het gras daarna maait, kun je het afgemaaide gras in de container voor restafval gooien. Als je het gras wil gaan maaien om daarmee scherven te verwijderen, kun je het beste eerst de scherven zoveel mogelijk weghalen. Als je dat niet doet en meteen gaat maaien, kunnen de scherven versplinteren en kunnen er veel kleine splinters op de bodem blijven liggen.
• Ruim zonnepaneeldeeltjes op plaatsen waar kinderen spelen altijd op. Laat kinderen er pas spelen nadat de scherven zijn opgeruimd. 

• Eet geen groente en fruit met zichtbare zonnepaneeldeeltjes of verbrandingsresten erop.
• Mocht je de groente en fruit toch willen eten, haal dan de grote scherven weg en was daarna de groente en het fruit extra goed voor je het opeet.
• Let extra goed op bij bladgroenten zoals sla, boerenkool of spinazie. Kleine scherven kunnen hierin diep wegzakken. 

Mocht je na een brand zonnepaneeldeeltjes tegenkomen, dan ben je zelf verantwoordelijk voor het opruimen op je eigen terrein. Het is wel zinvol om dit te melden bij de gemeente, zodat zij de openbare ruimte (zoals de straat) kunnen controleren. De gemeente zorgt namelijk voor het opruimen van het materiaal in de openbare ruimte.

Veehouderij:

• Haal het vee naar binnen. De zonnepaneeldeeltjes kunnen schadelijk zijn voor de dieren als ze deze opeten.
• Gras dat zonnepaneeldeeltjes bevat, is niet geschikt als veevoer.
• Kun je niet alle scherven uit het gras halen? Maai het gras dan en voer het af naar een erkende afvalverwerker.
• Controleer ingekuild diervoer op scherven. 

Glas- en tuinbouw: 

• Zonnepaneeldeeltjes kunnen een verstopping in waterbassins veroorzaken. Dit kan worden voorkomen door het plaatsen van roosters of filters. 

Akkerbouw 

• Als zonnepaneeldeeltjes in gewassen zijn terechtgekomen, moet je ervoor zorgen dat deze scherven niet in de voedselketen terechtkomen. Mogelijk moet je de gewassen (laten) vernietigen als scherven niet verwijderd kunnen worden. Bij vragen over voedselveiligheid kun je contact opnemen met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit: Home | NVWA.

• De eigenaar van de grond waarop de zonnepaneeldeeltjes en andere verbrandingsresten liggen, is zelf verantwoordelijk voor het opruimen ervan, ook als het niet zijn schuld is dat er verbrandingsresten op zijn grond liggen. De bewoner van een woonhuis ruimt bijvoorbeeld zijn eigen tuin en oprit op, de gemeente maakt de gemeentegrond schoon. Natuurgebieden worden door de beheerders daarvan opgeruimd en agrariërs en veehouders zijn verantwoordelijk voor het schoonmaken van hun akkers en weilanden.
• Heb je veel zonnepaneeldeeltjes en verbrandingsresten op jouw grond liggen? En zijn het er zoveel dat je ze niet zelf kunt opruimen? Neem dan contact op met je verzekeraar om te overleggen hoe de scherven en verbrandingsresten het beste kunnen worden opgeruimd. Mogelijk heb je een verzekering die dekking biedt voor het opruimen.